جنون کندن مو (قسمت اول)

جنون کندن مو (قسمت اول)

 

سال‌هاست که دلش برای رفتن به یک سالن ورزشی، استخر یا یک مهمانی زنانه لک‌ زده، اما از نگاه های پرسشگری که وراندازش ‌کنند، وحشت دارد، کابوسی که در اوج جوانی پژمرده‌اش کرده و روز و شب رهایش نمی‌کند.

«تریکو تیلومانیا» کابوس خبیث اوست که در کودکی سراغش آمده و هنوز هم رهایش نکرده است.

شاید بارها افرادی را دیده باشید که مدام با موهای سر و صورتشان ور می‌روند و به اصطلاح دستشان دائم به موهایشان است.

اگر این عادت ادامه یابد و به کندن موها از سوی خود شخص منجر شود، پای بیماری کندن مو به میان می‌آید که پزشکان آن را به نام یونانی‌اش«تریکوتیلومانیا» به معنی «دیوانگی کندن مو» می‌خوانند.

دکتر سیدعلیرضا سیف‌الاسلامی، متخصص اعصاب و روان در گفت‌وگو با جام‌جم می‌گوید: برخی تحقیقات نشان می‌دهد این بیماری ریشه بیولوژیک دارد و تا حدودی به جهش یک ژن مربوط می‌شود، اما می‌توان گفت همه محققان با یکدیگر اتفاق نظر دارند افرادی که نشانه‌هایی از افسردگی، اضطراب و اختلال وسواس را با خود دارند، بیشتر مستعد گرفتار شدن از سوی این بیماری هستند.

این اختلال که به‌عنوان وسواس موکنی شناخته می‌شود عادتی است که با کندن مکرر موها که می‌تواند منجر به از دست دادن مقدار قابل‌توجهی از مو شود به وجود می‌آید. معمولا شروع این اختلال از دوران نوجوانی و به دنبال یک استرس عاطفی بروز می‌کند، طوری که فرد شروع به کندن موها می‌کند. در مورد این اختلال توجه به این نکته مهم است که ممکن است موقت و گذرا یا حتی ادامه‌دار و دائم باشد. در مواردی که این حالت موقتی است بعد از مدتی بهبود حاصل شود ولی به‌طور معمول اگر وسواس موکنی مکرر تشخیص داده شود این اختلال ادامه پیدا کرده و در بزرگسالی هم فرد را درگیر می‌کند.

 

با بیماری پوستی اشتباه نشود

از آنجا که نتیجه کندن مو، خالی شدن قسمتی از سر است که این اتفاق در آن افتاده، ابتدا ممکن است به صورت یک بیماری پوستی بین مردم تلقی شود و به همین دلیل اولین مراجعه این افراد به متخصص پوست است. متخصصان پوست با بررسی متوجه می‌شوند که فرد مشکلی از نظر ریزش مو ندارد و تشخیص کندن مو داده می‌شود. در چنین حالتی درمان مشابه درمان بیماری‌های پوستی نیست و باید درمان‌های روان‌پزشکی برای فرد انجام شود.

 

ناخن جویدن به جای مو کندن

اختلال‌هایی مانند ناخن جویدن که در سنین پایین شروع می‌شود، بسیار شبیه اختلال‌های عادتی مانند وسواس مو کندن است. علت ناخن جویدن هم استرس است چون روشی است که افراد از این طریق استرس شان را کاهش می‌دهند اما ممکن است به شکل یک عادت دربیاید و به بزرگسالی هم کشیده شود. کندن پوست لبه‌های ناخن و دیگر قسمت‌های بدن هم از جمله اختلالات عادتی است که شبیه وسواس موکنی است و این مشکلات ارتباط نزدیکی با وسواس و تیک دارند.

 

 

شیوع در خانم‌ها بیشتر است

وسواس موکنی در خانم‌ها بیشتر از آقایان دیده می‌شود اما به‌طور کلی شیوع زیادی در جامعه ندارد ولی در کلینیک‌های پوست و مو زیاد دیده می‌شود و هر روز ممکن است یک تا دو نفر با این اختلال مراجعه کنند. انواع شدید آن شیوع کمی دارد اما اشکال خفیف جزو عادات شایع است. در خانم‌ها کندن مو، موی سر را شامل می‌شود اما آقایان علاوه بر موی سر، ریش و سبیل را هم شامل می‌شود. برخی از این افراد موهای خودشان را می‌تراشند مثلا ریش و سبیل یا موهایشان را می‌تراشند در حالی که این راهکار درمان مشکل نیست.

 

علت را پیدا کنید

این قبیل مشکلات تا حدودی می‌تواند جنبه ژنتیکی داشته باشد مثلا در بررسی خانوادگی ممکن است یکی از اعضای خانواده وسواس داشته باشند اما یادگیری نیز نقش مهمی دارد و می‌تواند در بروز آن نقش داشته باشد، مثلا دختری که مادرش به موخوره حساس است و مرتب آنها را می‌کند، ممکن است یاد بگیرد و این کار را انجام دهد.

 

کندن با تاب دادن فرق می‌کند

وسواس موکنی حتما با کندن مو همراه است و برخی از این افراد عادت‌های دیگری هم دارند مثلا وقتی که مو را می‌کنند آن را زیر دندانشان می‌گذارند و قسمت ریشه سفید مو را قورت می‌دهند و مشکلات گوارشی شدیدی پیدا می‌کنند که حتی ممکن است به جراحی هم منجر شود. تاب دادن مو ربطی به وسواس موکنی ندارد و اگر فردی به موهایش خیلی حساس باشد و مثلا آنها را مدام تاب بدهد نمی‌توان این رفتار را وسواس موکنی دانست.

 

همراه با اختلالات دیگر

این اختلال به‌طور ثانویه می‌تواند باعث اختلال افسردگی شود چون فرد احساس می‌کند کنترلی روی این رفتار ندارد و در نتیجه ممکن است احساس ناتوانی به او دست دهد و از سوی دیگر اطرافیان هم به او اعتراض کنند و همین باعث افسردگی شود. از نظر ارتباط این اختلال با اضطراب هم می‌توان گفت این افراد قبل از عادت به کندن مو یک نوع حالت کلافگی دارند که آنها را وادار به این کار می‌کند اما در ادامه با دیدن موهای کنده شده احساس بدی پیدا می‌کنند.

 

رفتاردرمانی موثرترین درمان

از آنجا که این اختلال به صورت یک عادت دیده می‌شود درمان براساس وارونه‌سازی عادت است. این عادت باید شناخته شده و در مراحل بعد روش‌هایی برای کنترل عادت به فرد یاد داده شود. توجه به این نکته ضروری است که این مشکل عود می‌کند چون این افراد چند سال ممکن است این عادت را ترک کنند و بعد در شرایط خاص دوباره عادت سراغشان بیاید. به همین دلیل در جلساتی باید روش‌های آموخته شده مرور شود تا بتوانند این عادت را در طولانی‌مدت هم تحت کنترل خودشان درآورند.

 

همه راه‌های کندن مو

همان‌طور که گفته شد این اختلال زمانی اتفاق می‌افتد که فرد تحت استرس باشد یا به نوعی در یک شرایط قرار بگیرد که حالت بلاتکلیفی و تردید داشته باشد اما دو شکل از کندن مو شایع است، در یک نوع آن افراد روی موهایی که می‌خواهند بکنند تمرکز می‌کنند مثلا دستشان را به موهایشان برده و بررسی می‌کنند که کدام مو موخوره دارد یا نازک‌تر، یا ضخیم‌تر است و براساس حساسیتی که به قوام موها دارند موهای مورد نظر خود را انتخاب کرده و آن را می‌کنند. در نوع دوم افراد اصلا از لمس موها و کندن آنها در ابتدا اطلاع ندارند و زمانی متوجه می‌شوند این کار را کرده‌اند که موهایشان را کنده‌اند، به این حالت خودکار می‌گویند. عموما این حالت خودکار زمانی اتفاق می‌افتد که فرد مشغول کاری مثل مطالعه کردن، صحبت کردن، تماشای تلویزیون و … است.

 

ادامه مطلب... 

منبع

دسته ها: وبلاگ

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.