طعم تلخ زندگی

طعم تلخ زندگی

دوره‌هايي در زندگي وجود دارد كه در آن هر شخصي ممكن است احساساتي مانند ترس، فشار، افسردگي، اضطراب و يا از دست دادن اراده داشته باشد. اين دوره‌ها به شدت پريشان كننده هستند. روز بدي را پشت سر گذاشتن، احساس گرفتگي و غمگيني و سوگ، همگي اجزاي طبيعي تجارب زندگي آدمي محسوب مي‌شوند.

اين تجارب نوعي پاسخ‌ طبيعي به دشواري‌هاي زندگي مانند نوميدي، فقدان‌ها و رويدادهاي هيجاني دردناك به‌شمار مي‌آيند كه همگي اينها اضطراب زندگي ناميده مي‌شود.

روانشناسان، نظريه و ديدگاه‌هاي مختلفي در رابطه با اضطراب دارند.

به عقيد فرويد اضطراب انسان در نتيجه فشار و اميال واپس زده و يك سلسله كشمكش‌ها ميان قسمت‌هاي مختلف شخصيت است و همچنين براساس نظريه آدلر اضطراب نتيجه قصور در يادگيري است ونيز نتيجه ادراك و تصورات معيوب و منحرف در انسان مي‌باشد.

آدلر معتقد است اضطراب، زندگي فرد را تا حد زيادي تلخ مي‌كند، و اميد او به ايجاد زندگي آرام نابود مي‌كند. افراد مضطرب بيشتر به خودشان فكر مي‌كنند تا ديگران و آنها هميشه از تغيير موقعيت و شروع هر كاري بيشتر احساس اضطراب و هراس مي‌كنند.

در مجموع در تعريف اضطراب مي‌توان گفت بيشتر به حالت‌هاي هيجاني نگراني و دلواپسي به علت خطري نامعلوم اطلاق مي‌شود. بايد توجه داشت كه اغلب افراد اصطلاح ترس و اضطراب را به صورت مترادف به كار مي‌برند در صورتي كه تمايزي بين ترس و اضطراب وجود دارد زيرا ترس اغلب به ارزيابي اوليه از يك خطر واقعي بر مي‌گردد. در حالي كه اضطراب همان‌گونه كه قبلا نيز اشاره شد بيشتر به حالت هيجاني نگراني به علت خطري نامعلوم گفته مي‌شود. علائم اضطراب را مي‌توان از سه بعد بدني، فكري و رواني بررسي كرد. وجود مجموعه‌اي از اين علائم بدني، فكري و رواني ما را متوجه مي‌كند كه مضطرب هستيم.

اين علائم عبارت است از:

بدني: وقتي مضطرب مي‌شويد بدنتان با تپش قلب، تنگي نفس، از دست دادن اشتها، تهوع، بي‌خوابي، تكرر ادرار، چهره برافروخته، تعريق، اختلال درگفتار و بي‌قراري، واكنش‌ نشان مي‌دهد.

تفكر: اضطراب موجب سردرگمي، اختلال درحافظه و تمركز، حواس پرتي، ترس از دست دادن كنترل، كم‌رويي، گوش به زنگي و افكار تكرار شونده مي‌شود.

رواني: وقتي مضطرب هستيد، عصبي، بي‌طاقت ، نگران، هشيار، وحشت زده، دلواپس، افسرده ، تنيده، ترسناك يا هيجان زده مي‌شويد.

روش‌هاي مختلفي براي مقابله با اضطراب وجود دارد. مي‌توان به پنج مهارت اساسي و موثر مقابله با اضطراب اشاره كرد:

مهارت اجتناب نكردن:

اين روش راه وسوسه انگيزي براي مقابله با اضطراب است اما بايد توجه داشته باشيد كه اين روش در كوتاه مدت اضطراب را كاهش مي‌دهد و در طولاني مدت مشكلاتي را ايجاد مي‌كند. در واقع اجتناب موجب تسكين موقت مي شود. اجتناب از افراد و مكان‌ها و تكاليفي كه زندگي را مشكل مي‌كند تقويت كننده است. متاسفانه اين منابع اضطراب تا زماني كه با آن روبه‌رو نشويد خود به خود مرتفع نمي‌شود و هر چه بيشتر از اين عوامل اضطراب زا اجتناب كنيد بيشتر به سراغ شما مي‌آيند.

مهارت استفاده از رويارويي مثبت:

ما از طريق تجارب زندگي خود مي‌توانيم با شرايط اضطراب ساز مقابله كنيم يا به عبارتي اگر مي‌خواهي موفق باشي، طوري عمل كن كه انگار موفق هستي و موفق خواهي شد.

استفاده از اين روش دو دليل دارد: اول اينكه مواجهه رويارويي مثبت، راهي است براي حساسيت زدايي خود نسبت به منابع اضطراب‌ساز كه زندگي را براي ما دشوار مي‌كند. دوم، رويارويي مثبت با مسائل، بر خود پنداره شما تاثير مي‌گذارد. تصور كنيد وقتي به‌جاي اجتناب از اضطراب به كار درستي دست مي‌زنيد چقدر احساسات شما متفاوت خواهد بود.

مهارت تسلط گرا بودن:

افرادي كه تسلط گرا هستند انرژي خود را براي كسب و توسعه مهارت‌ها صرف مي‌كنند و مشكلات را به تجارب آموزنده مبدل مي‌سازند. اين نوع نگرش نسبت به مشكلات زندگي در مقابل عملكرد گرايي قرار دارد كه اولين هدف در آن اجتناب از اشتباه كردن است. زيرا براي افراد عملكرد گرا سخت است كه بعد از شكست بتوانند سرحال باشند و همچنين غلبه بر كمرويي وبه دست گرفتن ابتكار عمل در روابط شخصي هم براي اين افراد سخت است. براي اينكه تسلط‌گرا باشيد بايد دو چيز را به ياد داشته باشد؛ اول، بايد توجه خود را به كاري كه در پيش داريد تمركز كنيد واز خود ترديدي‌ها و ساير عقايد منفي كه مزاحم عملكرد بهتر شما هستند اجتناب كنيد. دوم، بايد به تكليف به عنوان يك چالش نگاه كنيد.

مهارت يادداشت برداري:

هنگامي كه شما داريد روي اضطراب خود كار مي‌كنيد، يادداشت برداري روش خوبي است. بايد اطلاعات زير را يادداشت برداري كنيد:

1. تاريخ، ساعت، روز و موقعيت.

2. درجه‌بندي اضطراب براساس مقياس يك(خفيف) تا پنج (شديد). نكته‌اي كه در اينجا بايد به ياد داشته باشيد اين است كه ابتدا بايد علائم اضطراب را بنويسيد و بعد براساس مقياس يك تا پنج به آن نمره دهيد. اين عملكرد باعث بالا رفتن آگاهي شما نسبت به اضطرابتان مي‌شود.

3. ارزيابي‌هاي خود از موقعيت (چه چيزهايي به خود گفتيد).

4. مهارت مقابله‌اي كه به كار برديد.

5. درجه‌بندي مجدد اضطراب براساس همان مقياس پنج درجه‌اي.

نتايج مفيد مهارت يادداشت برداري اين است كه از زمان و مكاني كه مضطرب مي‌شويد آگاهي دقيق مي‌يابيد و اين اطلاعات در طرح ريزي مهارت‌هاي مقابله‌اي به شما كمك مي‌كند و اينكه يادداشت برداري به شما كمك مي‌كند تا مهارت‌هاي مقابله‌اي مفيد و اثربخش را از مهارت‌هاي مقابله‌اي نامناسب تشخيص دهيد.

مهارت‌ آمادگي براي تمرين:

اگر ميل داريد به‌طرز موثري با اضطراب مقابله كنيد بايد روي آن كار كنيد. اثربخشي مهارت‌هاي مقابله با اضطراب در تحقيقات عملي اثبات شده است. اما اين مهارت‌ها تنها زماني اثربخش هستند كه شركت‌كنندگان در تحقيق براي تسلط بر آنها وقت و تلاش كافي صرف كنند وبه تمرين آن بپردازند. بايد هر روز مهارت‌هاي مقابله با اضطراب را تمرين كنيد.

همه ما در مواقع مختلف زندگي احساس اضطراب مي‌كنيم. از آنجا كه اضطراب داراي دو جنبه عيني و ذهني است برخي از رويدادهاي زندگي ما را متقاعد مي‌كند كه در وضعيت خطرناكي هستيم. در اين شرايط، اضطراب ، يك واكنش طبيعي است. كار اضطراب بسيج كردن نيروي دفاعي بدن است و به ما هشدار مي‌دهد گوش به زنگ باشيم و خود را از خطر حفظ كنيم.

زماني كه ارزيابي اوليه شما از خطري قريب الوقوع، واقع‌بينانه و درست است و در اين وضعيت بايد به‌دنبال يافتن پاسخ مقابله‌اي مناسب باشيد، داشتن اضطراب نه تنها اشكالي ندارد بلكه در طول فرايند مقابله، به شما انرژي و نيرو نيز مي‌دهد. نكته‌اي كه نبايد آن را فراموش كنيد اين است؛ اضطراب زماني مشكل آفرين است كه شما بدون دليل موجه، احساس ناراحتي و تنش كنيد. در نتيجه شما بي‌جهت دچار رنج و عذاب مي‌شويد زيرا بدن و ذهن شما براي دفع خطر يا تهديدي كه به طور اشتباه براي خود ايجاد كرده‌ايد برانگيخته مي‌شود.

 

 اعظم بزار پور- كارشناس روانشناسي

برچسب ها: استرساضطراب
دسته ها: وبلاگ

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.