پیش‌گیری از استرس شغلی و پیامدهای آن

پیش‌گیری از استرس شغلی و پیامدهای آن

استرس شغلی در جمعیت کاری به طور جدی در حال افزایش است و به یک جزء جدایی ناپذیر زندگی هر فرد تبدیل شده است.

سازمان جهانی بهداشت از استرس شغلی به عنوان یک اپیدمی جهانی نام برده است. در کشور آمریکا به طور متوسط یک چهارم جمعیت کاری از استرس شغلی رنج می‌برند و از هر سه کارگر اروپایی، یک نفر و بیش از چهل میلیون انسان در اتحادیه اروپا استرس شغلی را تجربه می‌کنند.

شواهد نیز به نقش مستقیم و غیرمستقیم فاکتورهای روانی و اجتماعی محیط کار بر شاخص‌های سلامت سازمانی و فردی اشاره دارند.

حجم بالای کار، سرعت بالای کار، عدم کنترل و تصمیم‌گیری در وظایف، فشار زمانی زیاد در انجام کار، ساعت کاری طولانی، شیفت کاری، عدم توازن بین تلاش فرد و پاداش دریافتی، مشخص نشدن نقش فرد و عدم وجود شرح وظایف تعیین شده، احساس عدم امنیت شغلی، عدم امکان ارتقای شغلی، شیوه‌های نادرست مدیریتی حاکم بر سازمان و روابط اجتماعی ضعیف با سایر همکاران و مدیران از جمله پیامدهای استرس شغلی است.

اغلب افراد بالغ، بیشتر ساعات بیداری خود را در محل کار می‌گذرانند. کار کردن برای افراد، مزایایی مثل منافع اقتصادی به همراه دارد، ولی از طرف دیگر در محیط کار افراد با عامل زیان آور شیمیایی، فیزیکی، بیولوژیکی، ارگونومیکی و روانی یا اجتماعی مواجه هستند که می‌توانند بر سلامت جسم و روان کارکنان تاثیرگذار باشند.

در دهه‌های گذشته با تغییرات ایجاد شده در دنیای کار، مانند جهانی شدن، افزایش رقابت و ایجاد فرم‌های جدید سازمان‌های کار، فاکتورهای خطر روانی و اجتماعی به عنوان یک موضوع مهم در سلامت و ایمنی شغلی مطرح شده است.

به تازگی کشورهای توسعه یافته، بالاترین اولویت را بین فاکتورهای شغلی به فاکتورهای روانی یا اجتماعی اختصاص دادند.

 

 

عوامل زیان آور روانی و اجتماعی در سال ۱۹۸۶ توسط ILO به صورت تعامل بین محتوای کار، سازمان و مدیریت کار و سایر شرایط محیطی و سازمانی از یک سو و صلاحیت‌ها و توانایی‌های کارگر و نیازهایش از سوی دیگر تعریف شده است. خطرات روانی و اجتماعی در کارگران به صورت استرس شغلی تجربه می‌شود.

پیامدهای سازمانی استرس شغلی نیز شامل افزایش غیبت از کار، کاهش میزان بهره‌وری در کار، کاهش رضایت شغلی و تمایل به ترک کار، افزایش حوادث و تصادفات محیط و افزایش هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم است.

پیامدهای فردی نیز شامل اختلالات روانی مانند افسردگی و اضطراب، افزایش رفتارهای پرخطر مثل افزایش مصرف سیگار و الکل و سو مصرف مواد مخدر، اختلالات خواب، اختلال عملکرد جنسی و ایجاد مشکلات خانوادگی است.

برای پیش‌گیری از استرس شغلی و پیامدهای آن، سه سطح وجود دارد:

در سطح اول پیش‌گیری، باید مواردی همانند اصلاح توزیع حجم و سرعت و زمان انجام کارها، افزایش امکان مشارکت کارکنان در تصمیم‌گیری‌ها، افزایش توازن بین تلاش و پاداش، افزایش امنیت و امکان ارتقای شغلی، بهبود شیوه‌های مدیریتی، ارتقای سطح روابط اجتماعی در محیط کار و افزایش حمایت از سوی مدیران و همکاران و افزایش سطح آگاهی کارکنان و مدیران از استرس شغلی و پیامدهایش را مد نظر قرار داد.

در سطح دوم پیش‌گیری، از ایجاد استرس‌های شغلی نیز باید توجه کرد که شناسایی به موقع علائم و نشانه‌های پیامدهای ناشی از استرس شغلی مانند تشخیص زودرس بیماری‌های افسردگی و اضطراب و کاهش انگ بیماری‌های روان در محیط کار اهمیت دارد.

در پیش‌گیری سطح سوم، نیز مواردی همانند مداخلات درمانی به صورت سرپایی و بستری، پیگیری و مراقبت از بیماران به منظور پیش‌گیری از عود و بازتوانی روانی و توان‌بخشی در دراز مدت اهمیت دارند.

 منبع

دسته ها: وبلاگ

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.