خودمختاری نقطه ی مقابل وابستگی در کودک

خودمختاری نقطه ی مقابل وابستگی در کودک

"خودمختاری" به معنای توانایی جدا شدن از والدین و عملکرد مستقلانه است. منظور از عملکرد، سنجیدن میزان توانایی های کودک با توجه به مرحله ی تحول در مقایسه با سایر کودکان هم سن و سال است. همه ی کودکان دنیا به طور معمول پس از پایان دوران نوباوگی و در اولین سال های خردسالی با توجه به رشد شناختی و جسمی توانایی هایی برای انجام یکسری تغییرات در محیط کسب می کنند، و از لحاظ روانی در تلاش برای رسیدن به خودمختاری گام بر می دارند.

بازخوردهایی که والدین و اطرافیان، در مواجهه با رفتارهای کودک بروز می دهند، نقش بسیار مهم و سازنده ای در شکل گیری یا عدم اکتساب خودمختاری کودک دارد. هنگامی که کودکان شروع به، سینه خیز رفتن، نشستن، پرتاب کردن اشیاء، ایستادن و راه رفتن و .... می‌کنند، نیاز به استقلال‌طلبی آن ها مجال بروز پیدا می‌کند. اغراق نیست که بگوییم هر فعالیتی می تواند یک آزمون برای دستیابی به خودمختاری باشد.

وظیفه ی مهم والدین اینست که "محیطی ایمن" و تا حد امکان "مملو از فرصت برای اکتشاف و تجربه کردن" را برای کودک شان فراهم کنند.

هرگز در کمک کردن به کودک افراط و تفریط نکنید. رعایت " تعادل " در مراقبت و کمک کردن به بچه‌ها، مسیر رشد آن ها را به سمت خودمختاری تسهیل می‌کند. بهترین حالت ممکن، اینست که به کودک آزادی دهید تا دنیا را بشناسد و فقط زمانی که بدرستی تشخیص دادید، که کودک واقعا "نیاز به کمک" دارد، به او کمک کنید، نه هر زمان که خودتان خواستید (از روی ترس، اضطراب و یا ترحم و دلسوزی نابجا). بگذارید فرزندتان در حد سن خود با چالش‌هایی دست و پنجه نرم کند و تلاش کند با "شخصا تجربه کردن" محیط را کشف کند.

فراموش نکنید که اگر برای کودک تمام خواسته هایش را برآورده کنید، یا از ترس اینکه مبادا کودکتان خودش از پس فعالیت هایش بر نیاید، یا به این بهانه که من باید کاملا مراقبش باشم و چشم از او بر ندارم، دائما به او بچسبید، او را تبدیل به یک موجود "منفعل، ناتوان و وابسته" خواهید کرد که هیچگاه نمی تواند طعم اعتماد به نفس و احساس استقلال را تجربه کند و آینده ی او، و بخصوص روابطش با دیگران را به مخاطره خواهید انداخت.

اگر بیش از حد حمایتگر یا حتی بیش از حد بی‌توجه باشید، مسیر رشدی را که نیاز هست برای رشد شخصیتی سالم، و بزرگسال توانمند شدن، به مقصد خودمختاری منتهی شود، ناخواسته با هدایت به سمت "وابستگی" به بیراهه برده اید.

دکتر سمیرا شیرمحمدی

دسته ها: وبلاگ

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.