درباره امید فردا

 

فکر تاسیس مرکزی برای بیماران روانی مزمن از سال‌ها فعالیت در زمینه حمایت از زنان سرپرست خانواده در ذهن موسسان مرکز امید فردا شکل گرفت. فعالیت در موسسه خیریه فرزندان حضرت زهرا از سال 1382 و سابقه‌ی کار حرفه‌ای با بیماران روانی مزمن در بیمارستان روانپزشکی رازی موجب شد با توجه به ویژگی‌ها و نیازمندیهای خاص بیماران روانی، تاسیس مرکز درمانی جامع برای این گروه از اقشار نیازمند حمایت مورد توجه قرار گیرد. ضرورت تاسیس چنین مرکزی از یک طرف ناشی از محدودیت بسیار پایین و ناکافی بودن خدمات‌رسانی به این گروه در کشور ما است. بنا بر آمارهای جهانی در حدود 20 تا 25 درصد از جمعیت هر کشور با انواعی از بیماریهای روانی و اختلالات رفتاری درگیر هستند که از آن میان 1 تا 2.6 درصد دچار بیماریهای روانی مزمن هستند.

برطبق گزارش سازمان بهداشت جهاني در سال 2001 از هر 4 نفر در جهان، يک نفر به اختلالات رواني يا عصبي مبتلا مي باشند. بر پايه آمار سازمان جهاني بهداشت 1% مردم از بيماري رواني شديد و 15% - 5% از بيماری رواني خفيف رنج می برند. در بین جمعیت مبتلا به بیماری روانی شدید بین 1 تا 22 درصد به بیماری دو قطبی و 1 تا 2 درصد به اسکیزوفرنیا مبتلا هستند که  از آن میان بیماری 60 درصد از مبتلایان به اسکیزوفرنیا، مزمن شده و نیازمند خدمات درمانی طولانی مدت هستند. 

همچنين بررسی های همه گیر شناسی اختلال های روانی انجام شده در ایران از سال 1342 تا 1381 نیز بر متغیر بودن میزان شیوع این اختلال ها از 9/11% تا 2/30% اشاره دارند.

با در نظر گرفتن درصد جهانی بیماران روانی شدید می توان تخمین زد 1 درصد از جمعیت 75 میلیونی کشور و به عبارت دیگر 750 هزار نفر از جمعیت کشور در معرض بیماری های روانی شدید هستند در حالی که از این میزان، بر اساس آمارهای موجود در کشور به نقل از رئیس ستاد ساماندهی بیمار روانی مزمن سازمان بهزیستی در سال 1386 حدود 75 هزار بیمار روانی مزمن در کشور شناسایی شده‌اند (با در نظر گرفتن 10درصد بیماران روانی شدیدی که بیماری شان مزمن می شود می توان گفت که این 75 هزار بیمار شناسایی شده تنها معادل جمعیت بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیای مزمن در کشور است). که از این تعداد، 32 هزار و 704 هزار نفر آنها به روش‌های مختلف شامل نگهداری در مراکز شبانه‌روزی، مراکز روزانه، مرکز توانبخشی و پیگیری و نگهداری در خانواده و با پرداخت یارانه دولتی خدمت‌رسانی می‌شوند. این آمار نشان می‌دهد سطح پوشش خدمات رسانی به بیماران روانی مزمن علیرغم نیازمندیها و مشکلات شدید آنها در حدود 43 درصد است بدین معنی که 57 درصد از بیماران روانی مزمن شناسایی نشده و آن بخش از بیماران روانی که مورد شناسایی قرار نگرفته‌اند فاقد هرگونه پوشش خدماتی و حمایتی هستند.

از سوی دیگر ضرورت تاسیس و توسعه‌ی چنین مراکزی از شرایط خاص این بیماران، خانواده‌ها و تاثیراتی که بر جامعه دارند نشأت می‌گیرد. وجود بیمار روانی در یک خانواده، هزینه‌های اقتصادی و فشارهای روانی و اجتماعی شدیدی بر خانواده و محیط اجتماعی اطراف تحمیل می‌کند. اختلال در روابط فرد بیمار با خانواده و محیط اجتماعی، کارایی، آرامش و رفاه خانواده را به شدت تقلیل می‌دهد. رفتارهای خاص فرد بیمار موجب بروز پرخاشگری و تضادهای خانوادگی شده و در برخی موارد انزوای اجتماعی فرد بیمار و خانواده‌ی او را به همراه دارد. به همین جهت درمان و بهبود بیماران روانی به معنای کاهش هزینه‌ها و فشارها بر خانواده‌ها و جامعه است. از طرف دیگر اگرچه این گونه از بیماران در همه‌ی اقشار و طبقات اجتماعی ممکن است وجود داشته باشند با این حال زمینه‌های بروز این بیماریها در خانواده و اقشار کم‌درآمد بیشتر بروز می‌یابد و در اکثر مواقع هزینه‌های سنگین نگهداری و درمان این بیماران، خانواده‌ها را در تنگنا و معرض فقر قرار می‌دهد بنابراین، ضرورت تاسیس مراکز تخصصی و جامع نگهداری و درمان این بیماران و تلاش برای توانبخشی و بازگرداندن آنها به جامعه و زندگی اجتماعی آشکار می‌گردد.

بنا به این ضرورتها پس از مشاهده‌ی این واقعیت‌ها در سال 1385 با کسب موافقت اصولی از سازمان بهزیستی استان تهران، مرکز جامع درمان و توانبخشی امید فردا، تاسیس شد و در اوایل با توجه به نیاز فوری سازمان بهزیستی برای تحت پوشش قراردادن زنان، این مرکز کار خود را با بیماران مزمن اعصاب و روان زن شروع کرد. برای این منظور در ابتدا پس از بررسی های لازم، 5 نفر از این بیماران (زنان بی‌سرپرست و بدسرپرست) از بیمارستان روانپزشکی رازی انتخاب شده و تحت پوشش درمان و خدمات این مرکز قرار گرفت.

در اوایل فعالیت مجموعه علیرغم دشواریهای زیادی که در زمینه تامین منابع و هزینه‌های مرکز وجود داشت در پذیرش بیماران به تناسب شرایط و توان مالی آنها تخفیف‌های ویژه‌ای برای پرداخت هزینه‌های نگهداری و درمان در نظر گرفته می‌شد. با گسترش فعالیت مرکز و نیاز سازمان بهزیستی برای تحت پوشش قرار دادن گروه‌های مختلف بیماران (زنان، مردان و بیماران روزانه) در سال 1388، این مرکز از مهرشهر کرج منتقل شد و در حال حاضر با ظرفیت 60 نفر شبانه‌روزی، 30 نفر روزانه و 60 نفر پیگیری در منزل به فعالیت می‌پردازد.